Chi phí AI
Về chi phí AI, ban lãnh đạo luôn hỏi một câu: sang năm sẽ tốn bao nhiêu? Câu trả lời không đơn giản. Trong hai năm qua, đơn giá mỗi token đã giảm rõ rệt. Dù vậy, hóa đơn AI của nhiều doanh nghiệp vẫn tăng. Bài viết này phân tích vì sao chi phí tăng dù đơn giá giảm, cùng ba lý do khiến đơn giá có thể tăng trong thời gian tới.
Nhưng hóa đơn vẫn tăng.
Trước hết là sự thật: đơn giá thực sự đã giảm.
Việc giảm giá là có thật. Trong một năm qua, các nhà cung cấp AI lớn đã nhiều lần hạ giá. Nguyên nhân là hiệu suất suy luận được cải thiện. Biên lợi nhuận gộp của một công ty AI lớn đã tăng từ âm 94% năm 2024 lên khoảng 60% năm 2026. Điều đáng chú ý là sự cải thiện này không đến từ việc tăng giá. Biên lợi nhuận tăng vì cùng một khối lượng công việc nay cần ít tài nguyên tính toán hơn.
Vậy mà hóa đơn vẫn tăng.
Chi phí tăng dù đơn giá giảm là vì mức sử dụng tăng nhanh hơn tốc độ giảm giá. Doanh thu quy năm của chính công ty đó đã tăng khoảng 7,6 lần trong bảy tháng. Doanh thu tăng nhanh như vậy trong khi vẫn giảm giá nghĩa là toàn ngành đang tiêu thụ nhiều token hơn nữa. Trong nội bộ doanh nghiệp cũng vậy: nhiều người dùng hơn, nhiều việc được giao hơn, thời gian sử dụng mỗi người dài hơn. Giá giảm một nửa mà mức tiêu thụ tăng gấp ba thì hóa đơn vẫn tăng.
Càng thông minh, mỗi lần dùng càng tốn.
Đây là điểm thường bị bỏ qua. Mỗi thế hệ AI đều thông minh hơn, nhưng sự thông minh đó thể hiện thành lượng token tiêu thụ thêm. Dù bảng giá giữ nguyên, bạn vẫn trả nhiều hơn khi một công việc cần nhiều token hơn. Dưới đây là ba thay đổi đang thực sự diễn ra.
Nói cách khác, chi phí bằng đơn giá nhân với mức tiêu thụ, và chỉ vế đầu giảm trong hai năm qua. Vế sau tăng lên khi mô hình thông minh hơn. Thấy thông báo giảm giá mà yên tâm thì còn quá sớm.
Gói thuê bao hàng tháng chỉ là điều kiện của hôm nay.
Gói thuê bao hàng tháng mang tính giá giới thiệu, dành cho giai đoạn AI bén rễ vào công việc. Có ba sự thật cần nắm.
Thêm vào đó, các nhà cung cấp lớn đang chuẩn bị niêm yết, giai đoạn chịu áp lực chứng minh khả năng sinh lời. Giá sẽ đi theo hướng nào không do phía sử dụng quyết định.
Bạn không chọn được đơn giá. Bạn chọn được mức tiêu thụ.
Từ những điều trên, phương án còn lại cho doanh nghiệp là rõ ràng. Đơn giá do bên khác quyết định. Thứ duy nhất bạn kiểm soát được là lượng token tiêu thụ.Và nếu giảm được mức tiêu thụ, dù giá tăng hay giảm thì ảnh hưởng cũng nhỏ đi. Không cần đặt cược vào việc tăng giá, cũng không cần chờ giảm giá.
Chúng tôi đã biến ý tưởng này thành một hệ thống dùng thật trong nội bộ: AI của cả nhóm chia sẻ nội dung đã tìm hiểu dưới dạng bản tóm tắt, cắt giảm số token vốn dùng để đọc lại. Đó là SmartOptimizer. Việc sắp xếp bản tóm tắt được thực hiện trên máy chủ AI đặt trong nội bộ công ty, nên bản thân việc sắp xếp không phát sinh phí bên ngoài. Lượng token tiết kiệm được có thể xem theo tháng và theo dự án.
Không ai dám khẳng định chi phí AI sẽ đi theo hướng nào. Điều chắc chắn duy nhất là doanh nghiệp giảm được việc đọc lại sẽ có lợi dù giá đi hướng nào.
※ Số liệu trong bài là con số ước tính tính đến tháng 8 năm 2026, dựa trên công bố chính thức và báo chí. Giá và điều kiện có thể thay đổi. Vui lòng kiểm tra thông tin chính thức của từng nhà cung cấp.